728x90 AdSpace

Hot
Menu
Zon-ol na Donate

Latest News

TEDIM KAM KI ZA NA LAI DESEMBA KHA 1919 The Chin Hills News

TEDIM KAM KI ZA NA LAI
DESEMBA KHA 1919
The Chin Hills News
Bu 1                                                                                                                 Shil Shim Na 3


THU KI ZA NA
Phalam ngal kap  mang pi pa a’pai shuk jo hi. Mang pi pa thak a’awm hi. Mang kang te in gal ki no ma ina ama in Phalam Khua a’awm hi. Tua nung ciang-in gal do na a’pai a kum li tawn-tung ga a’do hi. Tu in Phalam a’hong pai kik jo hi.

Pulpi na na in Kham Tung a a’shuak hi. Tedim uk khua nga shunga mihing za li tua pulpi na na ve u a’shi u hi. Phalam uk khua ni shunga a’tung a mihing za ni bang a’shi u hi.

Ni dang lai ina Kham Tung thu te Phalam mang pi pa in a’dang mang pa te puak lo in Zangvun Menji pa a’puak hi. Tu kum a’ki pan Kham Tung mang pi pa in Sagai mang pi pa za nuia a’awm ding hi. Kham Tung khua in Sagai uk shunga a’awm ding hi. Ni dang lai Kham Tung mi te in ju a’khan ciang-in Zaungvun Menji pa kianga a’khan hi. Tua nung ciang-in mihing te in Sagai mang pi pa kianga ju a’khan ding hi.

Ning kuma Kham Tung khua a lai shin nau-pang te 301 bek a’awm u hi. Za thum bek a’awm a’hi ciang-in pha lo hi. Lung dam na-ding a’awm ke hi. A hi hang in Kham Tung lai a’the mihing a’tampi a’awm u hi.

Tu kha ni sawm ni le ni nga ni in Pashian tapa Jeshu a’shuak ni a’hi. Tawpido te a-in tua in a’lian bei ni a’hi. Pashian kianga lung dam he pi na a’nga a’hi-ciang-in mang kang Tawpido te in khat le khat lung dam na a’pia tek u hi.


KAJI A SHUAK NA THU
Ni dang lai kum tul ni lai-tak-in Juda gam Betlen khua a lam dang ma ma kum pi pa khat a’shuak hi. Tua kum pi pa a’shuak ni zan in tu cing te in Betlen khua kiang gam laka amau tu cing in a’awm u hi. Tua zan in tu cing te in a’vang lian a’tang a’mu u hi. Amaute in lam dang sa a’awm laitak-un a’pak pa van tung mihing te khat in amau kianga a’ki lang a: Note in lau ke un. Mi khempeu nuam na-ding thu ke in note kianga za sak ding note kianga kong pai hi. Tua ni in Davui khua pi a Topa Kaji a’ki ci hong gum ding kum-pi-pa in note a-ding a’de na in hong shuak ding hi, a’ci hi. Tua khit ciang-in vantung mihing te in tu cing te nau ngek shuak na mun a’lak khit ciang in tua van-tung mihing tampi in tha khat in hong ki lang hi:
Van tung a Topa Pashian in a’vang a’lian hi,
a’ming a’thang hi.
Le tung a a’dai jo a mihing te he pi jo hi,
ci in Pashian min phat in a’la sa u hi. Tua la a’sa khit ciang-in tua van tung mihing te in van tung a’pai kik u hi.

Tua nung ciang in tu-cing te in lam dang sa in van tung mi a’vai khak bang-in Betlen pai u a bawng an ne na kuang shunga nau-pang shiang tho Jeshu a’ki shial a’mu u a’nuam in a’bia u hi.

Van tung le le-tung mihing, gan hing, na khempeu in Topa Pashian khat bek in a’bawl hi. Tua a’bawl te  pan-in mihing nam khat bek na Khempeu sang in a’shiam sak zaw hi. Tua ciang in mihing te in ke hong bawl Topa a’thu a’ngai nuam lo a’hi ciang-in ci na na, tek na, shi na a’hi ci na na pawl tu dawng-in ki thuak hi. A hi hang-in hong he pi na hong it na taw ki dim Topa Pashian in mihing te tampi a’he pi a’hi ciang-in ama tapa khat bek Jeshu in ete hong gum na-ding in shumpi pia khong bang-in hong pia hi.

Topa Pashian in ete a-ding a’tapa hong pia hi. Tua ciang-in ka’ it ka lawm te aw, ete in Pashian a-ding bang pia nuam i hi hiam. Ete ne sa kham, dangka, kham te ngun te, shuang man pha te pia nuam i hi hiam. A pha hi. Hi na te sang in Pashian in ete kha-shiang to a’de zaw hi. Tua ciang-in ete tampi hong it Topa Pashian in ete kha-shiang tho i pia kik ding-in ki lawm lo a’hi hiam. HI lai a’shim ka-it ka’lawm te aw, note kha shiang tho in Pashian kianga na’ pia jo u hiam. Topa Pashian in nang na’lung tang kawng khak kianga shun taw zan taw hong cing in hong awm hi. A hun a’be ma ina man-lang-in pia un. Lung dan na note in na;’nga tak tak ding u hi.

SHIA AUNG DUE
_______________________

Tu Kum Pawl Pi Lian Vai Hawm Na Thu.
Ki Pat Ni

Jing Sang Nai 7:                     Thu Nget Na Ki Khawp Na
Tun En
Shun Chiang Nai 11:              Lai Shiang Tho Shim na le Thu Nget Na
Sang Pen
Pawl Pi Lian Na Sep Na Gen Kik Na
Ni Tak Nai 3:                           Lai Shiang Tho Shim Na le Thu Nget Na
Shuang Kua Kam
Tawpido Nu Me te in Bang a’hi the Hiam
Mama Kasin
 Ma Dua Biu
Ni Tak Nai 6:                           Bang Hang In Ke Tawpido ka’hi HIam
Shia Aung Due
Lian Zam
A gen nuam te in hong gen un.

Ni No NI
Jing Sang Nai 7:                     Thu Nget Ki Khawp Na-
Aijet
Shun Chiang Nai 11:              Lai Shiang Tho Shim Na le Thu Nget Na
 Cin Lang
Pawl Pi Lian Na Sep Na Gen Kik Na
Vai Hawm Te Gen Kik Na
Ni Tak Nai 3:               Lai Shiang Tho Shim na le Thu Nget Na
Lian Bia
Lai Shiang Tho Shim Na Thu
I.              Tawpido te in a bang hang Lai Shiang Tho a’shim ding a’hi hiam
Shia Cia Baw
II.            Lai Shiang Tho bang I ci shin ding hiam
Le Lian
Ni Tak Nai 6:               Thu Nget Na
I.              Thu Nget na in Tawpido te tunga bang hong piang hiam
Vial Nang
II.            Thu nget na in Kham Tung Pashian an sep na bang hong ci hu the ding hiam
Shia Po Ku

Ni Pi Ni
Jing Sang Nai 7:                     Thu Nget Na ki Khawp Na
Le Mun
Shun Ciang Nai 11:                Pashian Thu Hil Na
Shia Cia
Tuam Hang
Tui phum ding mi thu dawt nang
Ni Tak Nai 3:                           Tui phum na
Pawl pi Ki Ciam Na Gen Na
Topa sapit tui le an lum ne na.
Thu Hil Na---- U Shue Po
Ni Tak Nai 6:                           Thu Hil Na
San Due
Shia Lun
_____________________


CI DAM NA DING LAMPI THU
Ki Pan Na Thu.
Ci dam na-ding pha na i pumpi i khut te i dam na ding-ina a’man pha nawp tuam na lian pen a’hi hi. Ete in i ci dam in i awm le ema nung tan a-ding i sep jo tham lo in mi dang i hu jo hi. Ci na na in mihing tha i kiam sak tham lo in a’kim nai a’awm a’be te zong a-ding van gik pi khat a’hi hi. Kum-pi to-khawm a’awm kum pi pa in a’tha kiam a’ci dam ke le kum pi in shunga zawng na le gim na a’nga ding hi. Mi zawng te a’ hi zong in ci dam in a’awm le a’lung dam u hi. Nawp na in a’shuak ding hi. Nau-pang te nau-ngek te in ci na le ki gap huai u le lung gim na thu a’piang hi. Bang hang hiam i ci le pa sal no te in sang a a’pai nawp kei le lup na tunga lum le ci na bawl shia na, na tut na  nga in ni shim in a’gawm the hi. Ci dam lo in a’awm le in kuan khat in lung mang a buai na a’hi hi. Nu pen a’ci na le tua sang in lung mang a’awm zaw hi. Bang ding hiam i ci le nu pi pil te in ama ci dam tham lo in jing sang a’ki pan ni tak dawng in na sep a’hi ciang in nak pi a a’na ciangin a’tho jo ke le ama na sep tang mi dang te in a’sem ding hi. Tua tham lo in ama a’khuai ding a’sam lai ding hi. I pa te a’na ciang-ina bang za tak in i vang shia hiam i ci le mi khempeu in ni shim a’ne ding a’sem a’hi ciang-ina a’ci dam lo ciang-in a’sem ding mi kim khat te in tha man nga lo a’awm a’hi ciang-in za tui ne man za to te ve man pia a’hi ciang-in le ban a’ne hi. A awm lai a’ji a’ta kim khat te in sawt ve pi gim na a’thuak ding uh hi. A ci na pa a’shi le a’ji in lung mang in a’da in a’vul hi. Me gong tak tak a’piang ciang-in a’awm lai a’ta te in zong a’gi na jo ke a’da in a’pa khang shia a’hi hi. Hi za tak in lung mang na da na a’awm hi. Tua hi ciang-in mi khempeu in i nga kha lo ci na na taw ki gam la leng ci dam nang a ha khat ding a’hawi hi, a ngai shun na-ding in a’ki lawm pha hi. A ci dam na-ding ina bang za tak a’man pha hiam i ci le i ci na ciang-in i the ding hi.

Ci dam na a’thu bul pen in ci na na te in vang shia hang le pil lo hang a’piang a’hi hi, ci in i ngai shun jo kei hi, ci a mi kim in a’um hi. A hi hang in vang shia thu taw a’hi ke le pil lo na thu awm jo lo hi. I ci dam lo lai tak in bang hang ci na na a’piang hiam ci in i the jo ding hi.


Ci dam na ding taw ki pawl the jo na-ding nawp tuam na ci dam na ding taw ki pawl i the jo na-ding thu ina, ci dam jo na ding in bang i ci awm ding hiam ci in i shin ding hi. Mi-hing te ci na na a’tawm na-ding bang ci ngai shut bang ci bawl ding hiam a’gam dang te a i the hi. Hi gam shunga ci na the pawl ina khua dam le khua lum a’ki khel a’piang a ci na na a’piang hi. Mihing khempeu in ci na na i thuak kha hi. Mi vawm te gama, mang khang te gam mun khat lama ni dang lai in ci na na tampi a’tung the hang ina tu lai tak in ci na na tawm cik a’awm hi. A be sa kum za thum val kum za li lai tak in mang kang te gam a mi pak tam a’hi ciang-in khua pi a mi pak bawl na-ding za to in a’lam hi. Tua lai tak ina tua mi pak bawl in khat bek a’awm ke hi. Shum phuk na na in mu dan huai i nung tan a hong nim ci na na pawl a’hi hi. Ni dang lai in hi na na hong tung nge a’hi ciang in khat ve lai tak khua khat a’shi khin the u a le tung a awm mi khempeu se li laka se khat in a’mel shia na a’hi zong in a’hi-ke le mit taw na-ding a’hi zong hi ci na na in hong bawl shia hong shim maw hi.

Be-lap lai ding hi.

*************************************************
(Zomi eLibrary / Laibusaal in Zomi khempeuh in Zolai hanciamna te thei in, Lai i Thupitna i tel semsem na ding deihna tawh aki teikik ahi hi.)

Zomi e-Library pan ngetna

Sum leh paai tawh nasepkhopna ding olno tak in HIH-LAI-MUN-PA'N kipiathei hi.

Hih atung a article hoihnasak na, hoihnasaklohna a hizong in na muhna te anuai a comment ah hehpihna tawh honggelhsak ve lawm. I LAIBUSAAL in article tuamtuam leh panpihna a tuamtuam te nangtungpan' hong lamenden hi.I nasepkhopna te HIH-LAI-MUN-PA'N ki-enthei hi.

  • Blogger Comments
  • Facebook Comments

0 comments:

Post a Comment

Item Reviewed: TEDIM KAM KI ZA NA LAI DESEMBA KHA 1919 The Chin Hills News Description: Rating: 5 Reviewed By: Cinpu Zomi
Scroll to Top