728x90 AdSpace

Hot
Menu
Zon-ol na Donate

Latest News

Zo Ngeina Sa beng, Sa aih dante leh Hanla tuamtaum te.

Photo credit : Khuano

 SABETNA THU
(a) Gam kuan sabet
Amasa penin gam kuan sabet dan nam thum bangin kikhen hi.

- Mi khatleh nih guak sabeng a paina,
- Khuazang pi a sabetna,
- Ngimna khat nei a sapi beng a paina.
(b) Samual suahna
Gamsa khempeuh ki mualsuah kim lo a, sa khempeuh ki ai theilo hi.. A ki ai thei sate in:-
(1)Cingpi 
(2) Sai 
(3) Vompi
(4)Ngal
(5) Zangsial
(6) Sahang nam teng
(7) Saza
(8) Vaphual
(9) Siahnial
(10) Sakuh-te ahi hi.

Hih sanamte ki ai thei-in zong kimualsuah thei bek hi. Sa a ki mualsuah ciangin hanla sa-in a mante min kilo a, thau kilawn hi. Samualsuah a kizak ciangin khuang, zam, phiit, tuukpaak leh zuthawl tawh khuamualah kidawn a, gam kuan teng tukpak kitotsakin  zu kitulhin lam kawmin innah ki ciahpih hi. Gamkuan sabet pen mi khat leh nih guak sabeng a paite in amat leh mi phazah zui-in hawm uha, mi khat guak zing sabeng nitak sa bengte in amat uh ciangin a puak zawh sate puapahin a kithuahpih masa penpen in dawnpah a, tua pen saphui pua ci-in a ik sa bakpi khat kipia hi. Sabengpa in a puak zawh loh salian khat amat zenzen leh innah ciah photin a tanau bul teng zawnin va nung puak uh hi. Sabengpa in a thau zat a kawm tawm ahih leh thau sap dingin sa liang a pia hi. Thau nei mi khat leh khat kibang lo a saphei a la zong om a salu a la zong om uh hi.

(c) Mihon sabet dan
 Mihon tawh sabenga gamkuanna-ah thau tawi sakap siamte in sasuah nading munte-ah pang uha, mipite in sa om nading upmawhna (sataang) mun teng huamin hawl uh hi. Tua bangin kigualin satang hawl makaipa in thu apiak ciangin sahawl kipan thei pan a, sapangte lam manawhin pai-in ki awng hi. Sa a kimat ciangin saphual a tung masa pente a phui ci-in a iksa kipia hi.

Bang hangin hih bangin saphui na pia se uh hiam cih leh, Vompi, Sahang, Ngalkhat, Zangsial, Humpi cih bang, mi a liam suah thei salian khat kapin sa kappa a liam a bai khatin na om kha leh a phual tung masa pen, thau tawi ahi a, tei tawi ahi zongin tuate in hung masa, kem masa pen ding uh ahihna thaman kipia ahi hi. Samanpa in salu a ngawng laizang pan a tan khiat leh thausap ding saliang khat tan behin tua lo teng mipite in a kimin mi phazah tawh kizui-in sehsatin hawm uh hi. Uisiam a tonpih leh tua ui siam zong mihingte’ tan zah mah sa seh uisiam neite kipia beh hi.

5. HAN LA

(1) A sa nam tawh kizui-in sa mualsuahna la hi bang ahi hi.

      (a)  Ngal liange, tangin ka lungtup e, Zonunah tui   bang ka la hi e,
  Vanlai khua phelep bange, vanlai khua tee’    bange
      (b Ka nu aw hong muak aw, ka pa aw hong muak   aw,(khuamin beh min) gentehna-in :-
 Phaiza mi phaiza mi,  Gualnam tu Gualnam ta,
 Khai Khan Thang takte, Khai Khan Thang takte,   ci-in  thau lawn uh hi.

(2) Gal han la
1. Simbu in builu gungalah kaipih ta, Simbu lalthah kei lalthah, Khuamualah lu suang ing.
2. Lal I thah kua pat a hiam aw, Simbu lalta pat hi e, Simbu lalta pat hi e, pengpetlet lal thah hi e,
3. Simbu laltan lal a thah leh, lalkungah hanzai san, milai ta pan lal ka thah leh suangmualah hanzial san.

      (Sapi mihing that thei gamsate, a kimat ciangin  hanla akisa ahi hi).

1. Phu lange,…cin aw, Na batphu lange, Mual cin sangah Khavang zin bang ko inge, Lenlai ka tung nunge,

Sahang han la:
1. Valpan e…ka than nan e, Tuallian sanglian ka zo nan e, kawlkei sanglian kai inge, Ka tun ei tawi e,
2. Phualva mei bang ka an e, Ka zua’n ei tawi e, sa kamkei lai ka tan e,
Kawl kei e..ka than nan e, Tual a num khuang at ling ai e,

(3) Ngal han la:
1. Ngoval e.. apiannamaw, A mual kipkawi a e, Tang in e.. ka zon tiam e, Thanlai thanlai ka tho e,
2. Kei chu e.. ka pem tlai e, Mim leh sawmfang..ka tu man lo e, Ka nu e..taptap la aw, Ngoval ka lumluan e,

HANLA TAANGPI 
1. Ka thang e, kawlciang ka tawi e, Ka kawlciang tawi gia bang atange,
2. Ka kuan lam in e, Lummei a kai ciiciai e, Ka ciah lamin e, Len tawm a ging dimdim e,

Ute’ kianga salu tut ciang a han la:
1.Lengnun e.. naman nam maw, Cinthang zan mumangin,
2. Alkhuan e..dari kai man Zolei e…asa thangthawn ka tun e,

(4) Sai han la
Lungsa nu hi e, lungsapa hi, hong tum e, Thang mualpi  tawh kim hi e,  Kawl ciang khat a pham hi e, (minsial..)

1. Huisai a cih mualpi tawh kim kawlciang khata pham aw e,
2. Kamkei a cih se al bang pawl aw e, suul a leh ngam omlo e,

  (5) Amante’ sak:
Tumphange, sai lian e, zanga phaipai a vat kum sial  maw,  sa phame,
Ngilhman e, kawl e, vuithum lawng a tum e, A aite’ sak:
Tum phange, Sai lian e, sanga phaipak a avatkam sial  maw, sial in lange,
Khalkim inge, kei ka thang lihlo e,

(6) Sai Zangsial han la
 1.Len tu sang lian e, aliat lungthangte mai khawng kei ka thang lih lo e,
2 .Tumpham e sai lian e, zang a phai dawn ka vat sial tu e, ngo val e, ka duh tung ciange, vuitum lawng a tunge, (minsial..)

Zangsial  Tumpham hanla
Al khuan e, lenli kai zo lei-ah a sa thang sawn ka tun e,
Tung salian hi e, tung mul hi e, tum phang lian hi e,
Zanga phai dawn ngek tepe, tuldawn heisa eng abang hi  e

(7) Vompi han la
Lentu e sang lian e, ka lungtup e, taang in e, kei taang inge,

Zaw mi hi e, vomphuai salang ka bet ciangin e, valno tam hi zawl awn aw hong in aw,
Vombuai e, sangsing e, lelah khange, liah nam aw, pawpi pha bang e lung alian hi e,
(d) “Vom buai e kang kuai e, sangsing lel pan khiange, lawk  lawpi bang alawl alian e,”
Vomphuai e..valpan e, Ka than nan e..tuallian e Sanglianka zo na’n e, Lenlai ka tung nunge,
Vomphuai e…nim dildial e, Val I than nan khua hoih e, Kangkuai tangin ka va tuak e, Zolei-ah asa thang sawn ka tun e,

(8) Ngal han la
Zangzan galpa e, lenlai bang aw ci e, lenlai ka bang lo e, Thanlai ka tung suan e, taang in e,
Ngal liange khuakim dai bang hong bel hi e, khuamual suah in lawi bang thang inge. (minsial…)

Ngal hapak hanla
Lentu sang liane a leke, lung thangte mai khaw tang, tang in e, Thanlai ka ngah e,

Ngalpi hanla
Lentu sang lian e, val no e, kei ka lung duh a tunge, tang in e, Than lai ka ngah e,

(9) Sahang
 Zuk phu lunglange, salang ka beng ciange, lungsa lian e, tung aw sang luang kakaih nak e,
Ka tun in e, hong tawi e, phualva mei bang ka an e, ka zua pan e, sa kamkei lai ka tan e,
Va la tange va laange, kamkei na gial va laange,
Kamkei na gial va laange, na gial sangsawn va laange
Kamkei laange, sawlsa nuai-ah a laan gel cing man lo e,
Kei pawh laang ing, sunni nuai-ah sangkop tu bang vai inge,

(10) Sahang humpi Han la
Khua lun e, lung sa lian e, zuk phu lu lange, tang in e,  salung ka beng ciai e,
Kamkei hanla
Ka tun hong tawi e, zang phual mei bang ka an e, ka zuan hong awi e, kamkei gial lai ka tan e,

(11) Vaphual han la
Phualngo lenge, tuai leh mawng zuan e, kai zial e a hei lawm na e, tang in e, baak sing ang khia inge,

(12) Muvanlai han la
Mu vanlai pen e, va sung nekin a nei lai a maw, lung sa lian e, Mel hoih e, mel hoih e, van lai-ah tan e,

(13) Misi luang tungtang khat peuhpeuh mat ciang han la
A si aw  hong tho aw, nangmah bangin a sa min lian  hong tunge, A min lun hong tunge, leng van tho do sak ci-in sabeng thau tawi tengin khuamualah a thau uh a banbanin lawn uh hi.

Source : Zomite’ Gal-aih Sa-aihna leh Han late.

Zomi e-Library pan ngetna

Sum leh paai tawh nasepkhopna ding olno tak in HIH-LAI-MUN-PA'N kipiathei hi.

Hih atung a article hoihnasak na, hoihnasaklohna a hizong in na muhna te anuai a comment ah hehpihna tawh honggelhsak ve lawm. I LAIBUSAAL in article tuamtuam leh panpihna a tuamtuam te nangtungpan' hong lamenden hi.I nasepkhopna te HIH-LAI-MUN-PA'N ki-enthei hi.

  • Blogger Comments
  • Facebook Comments

0 comments:

Post a Comment

Item Reviewed: Zo Ngeina Sa beng, Sa aih dante leh Hanla tuamtaum te. Description: Rating: 5 Reviewed By: Cinpu Zomi
Scroll to Top